Bij een huwelijksaanzoek met rozen, champagne en natuurlijk de glinsterende verlovingsring als hoofdrolspeler zweven verliefd stelletjes natuurlijk op wolkje zeven. Dat deze toestand ooit zou kunnen veranderen, daar wil men liever niet aan denken. Maar wat als dat toch gebeurt en de liefde dooft? Wanneer verlovden uit elkaar gaan, brengt dat enkele gevolgen met zich mee. Met name de vraag of men de verlovingsring na de scheiding moet teruggeven, houdt veel voormalige stellen bezig. Hoe de juridische regelgeving eruitziet en aan wie de ring na de scheiding toebehoort, leggen we in dit artikel uit.
Juridische gevolgen van een verloving
Het idee om een huwelijksbelofte niet alleen romantisch met een ring, maar ook formeel met een schriftelijk contract te bevestigen, klinkt meer dan vreemd. En dat is het ook: Om zich te verloven is een eenvoudig en mondeling uitgesproken "Ja, ik wil" volledig voldoende. Ook een sms of een WhatsApp-bericht is trouwens voldoende om de verloving juridisch geldig te maken. Een voorwaarde om zich te kunnen verloven, is er in het Nederlandse recht echter wel: Mannen en vrouwen die zich willen verloven, moeten huwelijksbekwaam zijn. Daarom kunnen alleen stellen zich verloven waarbij beide partners meerderjarig zijn, dus minstens 18 jaar oud. Een ander uitsluitingscriterium is wanneer een of beide partners al anderszins verloofd of nog getrouwd zijn. In het laatste geval wordt de verloving pas na de scheiding geldig of juridisch bindend.
De exacte betekenis van een verloving
Stellen die zich met elkaar verloven, beloven elkaar daarmee om op een later moment in het huwelijk te treden: Een aanvaard huwelijksaanzoek is dus feitelijk een huwelijksbelofte. Wanneer de bruiloft plaatsvindt, speelt geen rol. De meeste stellen trouwen binnen een jaar, maar er zijn ook veel stellen die zich daar veel meer tijd voor nemen. En natuurlijk zijn er ook verliefd stelletjes die niet snel genoeg voor de ambtenaar en het altaar kunnen staan. Ieder op zijn eigen manier!
In tegenstelling tot gehuwden hebben verlovden echter nog geen voordelen op het gebied van belasting- en erfrecht. Ook hebben verlovden geen recht op informatie in het ziekenhuis, bijvoorbeeld na een ongeluk of bij een levensbedreigende ziekte, in tegenstelling tot gehuwden. Strafrechtelijk gezien ziet het er echter iets anders uit: Niemand hoeft getuigenis af te leggen als de verloofde verdacht wordt van het plegen van een strafbaar feit. Hier geldt het in de Wetboek van Strafvordering verankerde getuigenvrijstellingsrecht.
Wanneer scheiding onvermijdelijk is
Wie als stel zich plotseling om verschillende redenen het huwelijk met elkaar niet meer kan voorstellen, heeft natuurlijk altijd de mogelijkheid om uit elkaar te gaan en de verloving opnieuw op te heffen. Dit is op elk moment mogelijk – direct na de verloving of ook kort voor de bruiloft. Juridische stappen of legalisaties zijn daarvoor niet nodig, bovendien hoeven geen formaliteiten in acht te worden genomen. Eerder kan de huwelijksbelofte net zo eenvoudig worden opgeheven als deze werd gesloten: mondeling. Redenen voor het opheffen van de verloving hoeven niet te worden genoemd. Wanneer stellen gezamenlijk besluiten elkaar toch niet te trouwen, wordt dit ontlofing genoemd. Wanneer slechts één partner koude voeten krijgt en een stap terug doet, gaat het om een terugtrekking van de huwelijksbelofte. Beide klinken onromantisch, maar kunnen beter zijn dan een huwelijk aan te gaan waarvan men niet volledig overtuigd is of waarvan men zich in het ergste geval gedwongen voelt.
Geschenken voor verlovden: De ring als klassieker
Hoe mooi glinstert de verlovingsring toch aan de hand en wordt trots aan alle familieleden, vrienden en collega's getoond! Een solitaire ring met een prachtige diamant, afhankelijk van voorkeur en budget vervaardigd uit zilver, goud of platina, hoort bij een huwelijksaanzoek en maakt het grote moment nog uniekere. Maar wanneer de huwelijksbelofte wordt opgeheven, rijst natuurlijk de vraag wat er na de scheiding met de verlovingsring gebeurt. Men zal hem waarschijnlijk niet meer willen dragen – maar mag de verloofde de ring zomaar houden? Of heeft de man recht op terugbetaling van de verlovingsgeschenken, omdat hij er ook financieel voor heeft betaald?
Verlovingsringen in alle vormen
Aan wie behoort de verlovingsring na de scheiding?
Er is helaas slecht nieuws voor iedereen die de verlovingsring na de scheiding wil houden en misschien zelfs wil verkopen. Puur vanuit juridisch oogpunt moet de ring worden teruggegeven aan de partner die hem heeft betaald. Ook wie vanwege de emotionele waarde erg gehecht is aan zijn verlovingsring, kan hooguit hopen op begrip en tegemoetkomendheid van de partner, maar heeft geen recht op het sieraad. Overigens maakt het geen verschil wie van de huwelijksbelofte is teruggekomen. En ook alle andere verlovingsgeschenken vormen geen uitzondering op deze regel.
Plicht tot teruggave
Elke verloofde kan van de partner na het opheffen van de huwelijksbelofte de teruggave van geschenken eisen die ter gelegenheid van de verloving zijn gedaan. Andere geschenken, bijvoorbeeld voor de verjaardag of met Kerstmis, vallen niet onder deze regel en kunnen daarom niet worden teruggeëist als de bruiloft niet doorgaat. Met andere woorden: men moet de verlovingsring na de scheiding teruggeven en deze behoort toe aan de oorspronkelijke koper. Deze kan dan na teruggave met de ring doen wat hij wil. Dat een juwelier echter een gegraveerde verlovingsring terugneemt, is echter meer dan onwaarschijnlijk.
Er is een uitzondering wanneer de luxe verlovingsring tijdens de verlovingsperiode verloren is gegaan, bijvoorbeeld door diefstal of omdat de drager hem is kwijtgeraakt. Dan kan de ring na de scheiding niet door de partner worden teruggeëist – wat trouwens alleen via een schadevergoeding mogelijk zou zijn.
De kwestie van schadevergoeding
Niet alleen de aanzoeksring speelt een rol wanneer verloofd stelletjes zich voor de huwelijksluiting scheiden. Afhankelijk van hoe ver de voorbereidingen voor de bruiloft al zijn gevorderd, zijn al trouwringen gekocht, een locatie voor de bruiloftsfeest geboekt en geld uitgegeven voor andere dingen zoals de trouwjurk, de papierwerk of decoratie. Dan heeft degene die daarvoor heeft betaald, volgens het Burgerlijk Wetboek (BW) in veel gevallen recht op schadevergoeding. Maar alleen als de verloving eenzijdig is opgeheven en als de vorderingen binnen een termijn van drie jaar worden ingediend. Ook uitgaven die al door de ouders zijn gedaan, kunnen onder deze regel vallen. Een uitzondering bestaat wanneer de scheiding om een "geldige reden" plaatsvond, bijvoorbeeld omdat u uw partner bent ontrouw geweest en hij daarom op scheiding heeft aangedrongen. In dit geval kan geen geld worden teruggeëist.
Onromantische verbindendheid – een conclusie
Wie zich voor de bruiloft scheidt en zich dus ontlooft of in onderling overleg de huwelijksbelofte opheft, hoeft puur juridisch geen ernstige gevolgen te vrezen. Aan wie behoort de verlovingsring na de scheiding? Deze vraag beantwoordt de wetgeving heel duidelijk. Alle verlovingsgeschenken, vooral natuurlijk de ring bij het huwelijksaanzoek, moeten worden teruggegeven. De verplichting tot teruggave van de verlovingsring is bindend en wettelijk verankerd.
Helaas ook wanneer u emotioneel erg gehecht bent aan het sieraad en het graag zou willen houden. Zijn beide partners het erover eens dat de ring niet hoeft te worden teruggegeven, is dat geen probleem en kan dit onderling worden geregeld – eventueel ook met een terugbetaling in de vorm van geld.
